Chochín común (Troglodytes troglodytes)

Sin categorizar

El Chochín común es una de las aves más pequeñas de Europa (alrededor de 10 cm y 10 g.). Es muy popular entre los vascos, ya que aparece en muchas ocasiones en antiguos cuentos y leyendas. Tiene un plumaje marrón rojizo con un pico fino y afilado. Tiene la cola corta la cual mantiene erguida casi siempre. Es un pájaro atrevido e inquieto, y no tiene miedo de acercarse al ser humano. Por eso lo podemos ver cerca de nosotros comiendo larvas o pequeños gusanos.

A parte de advertir fácilmente su presencia, su canto es muy reconocible: sonoro, repetitivo y penetrante. A pesar de ser el pájaro más pequeño del País Vasco y Europa, podemos decir que es un gran tenor. Su gorjeo es poderoso y largo, y continúa cantando también cuando se desplaza.

El Chochín, pequeño rey de las aves

Según la leyenda, el Chochín es el rey de las aves. En una competición entre aves, se subió a lomos de un águila, y casi llegó hasta el mismo sol dejando atrás al águila. Desde entonces es el pequeño rey de las aves, “errepettita”. Asi lo recogió Resurrección María de Azkue en su gran libro de 1935 Euskal Herriaren Yakintza” (Literatura popular del País Vasco) en una leyenda de Baja Navarra.

Xoriak elgarretarat bildu ziran erregeren autatzeko eta elgarrekin erabaki zuten gorenik igaiten zena errege izanen zela. Abiatu zirenean pettitterrege arranoaren gainean yarri zen. Laster xori guztiak, arranoa salbu, akiturik erori ziren. Hori ikustearekin arranoak egin zuen bere baitan eta gero erran ere bai: «Ni nauk errege»; eta beheiti abiatu zen. Orduan pettitterrege egaldatu zen eta hura bezik zeru-gainean ezpitzen, orok erregetzat hautatu zuten.

El gran bersolari Pedro Mari Otaño le dedicó uno de sus afamados versos en 1894.

Askotan esan izandu dute gizon ikastun argiak
nola piztiak izan litezken gure erakuslariak:
erlea da bat aipatzen dana, o zer lan harrigarriak
jartzen dituzten gure aurrean honek eta txingurriak!
Txepetxak berriz erakusten du hainbeste nola haik biak.

Euskal lurreko txorietan dan txikitxoena da bera,
gaztain kolore bakarrekoa, nahi bada ez da ederra;
begi argiak, buru xanpala, moko ttenttea aurrera,
gorputza motxa, hanka laburrak, xaltokako ibilera,
xalapartako hegalaria eta kantari ergela.

Txotx batek aisa jasoko luke nola karga gutxi duan,
baina gustatzen zaio jartzea adar sendoxeagoan;
amildu arren ez leike galdu dakielako hegoan,
baina arkitzen baldin bada ere burnizko aldamioan,
hiru-lau aldiz xanpatutzen du seguru ote dagoan.

Udaberrian lehendabiziko kabia txepetxarena
azaldutzen da, eta ezaguna: goroldiozkoa dena;
arbol gerrian huntza tartean du lekurik maiteena,
ta gizon askok ikusitzean irispidean dagoena,
esan ohi dute: «Zer konfiantza txori txar honek duena!»

Ta edozeinek esan lezake, berari begiratzean,
arretarikan ez dadukala egin leioken gaitzean;
ez-idurian hark kabiari beste zuloa atzean
egiten dio, handik joateko aurrekoa tapatzean,
erakutsiaz pentsa zagula nola atera sartzean.

Recogido de txoriak.eus